درد اين مملكت را شايد اولين بار جلال فهميد كه ثمره اش شد كتاب غربزدگي. واقعيت اين است كه نمي دانيم چه مي خواهيم!يعني هم غرب را مي خواهيم و هم نه! چيزي شده ايم شبيه شتر گاو پلنگ! اين كه كداميم معلوم نيست! هرچه درمملكت مي كشيم از افراط و تفريط است. گويا با ميانه نسبتي نداريم! بگذريم كه گفتند اسلام دين تعادل است ولي ما يا از اين طرف بام درحال افتادنيم يا آنطرف! اين طرف بام عده اي خود را چنان تهي مي بينند كه هرچه از غرب ديكته شده باشد وحي منزل مي دانند و عده اي درآن سوي بام هر چه از غرب آمده را كفر! مشكل دانشگاه ما اين است كه به دانشجو چارچوب نمي دهيم كه با آن سراغ درياي علم غربي برود. فكر كن شابلني داريم كه خطوط قرمز فرهنگي ديني و ملي را مشخص مي كند حالا اگر دانشجو اين شابلون را داشت مي رود آن را برعلم غربي مي گذارد هرچه با آن همخواني داشت و او را در رسيدن به اهدافش كمك مي كرد مي گيرد و مي آورد تا دردي را دوا كند از اين مملكت! افسوس كه در بهترين حالت دانشجوي علوم انساني كه به بهترين مدارج علمي رسيده است چارچوب علم غربي را فرامي گيرد و قدمي را براي آنها برمي دارد. كه البته با همين حالت هم دانشگاه هاي ما فاصله بسيار دارد. نمي دانم تا كي بايد به صورت چشم و گوش بسته دست به ترجمه مقاله ها و كتاب هايي بزنيم كه مرهمي براي دردهايمان نيست و اگر مداواگر حاذقي باشيم نهايتا مقاله اي و تحقيقي علمي درمي آوريم كه براي همان نشريات خارجي خوب است. وقتي اهرم آوردن دانشجو بر سركلاس درس حضور و غياب باشد نه جذابيت درس و استاد. راه گرفتن نمره هم مي شود ترجمه مقاله براي وي و اين چنين بازار مترجم ها هم داغ مي شود و چرخه اقتصادي هم مي چرخد! انتظار داشتم كلاس ها درعلوم انساني محل جار و جنجال و دعوا باشد اما از نوع فكري و علمي اش و اصلا از دل همين اختلاف آرا و بحث هاست كه نظري جديد درمي آيد و قدمي نو درعلم. ولي گويا آنچه به ذهن داشتم به خواب مي مانست. معمولا استاد سخنراني مي كند و دانشجو هم گوش فرا مي دهد. البته در بهترين حالت. اگر هم قرار بر ارئه بحث ها با دانشجو باشد كار سختي نيست يك جستجوي ساده در اينترنت و چسباندن چند موضوع و مطلب آماده به هم مي شود يك ارائه دانشجويي پر ملات! حال چه مي شود استاد همان تحقيق سال قبل را به گروه جديد بدهد بگويد آن ها تا پله مثلا ششم آمده اند شما يك قدم بيشتر جلو برويد و پله اي بالاتر برويد نه اينكه همان اندوخته هاي قبلي را بياييد تكرار كنيد. همين باعث مي شود نه استاد جزوه اش سالياني چند بي تغيير بماند و نه دانشجو به تكرار مكررات بپردازد!و اصلا بايد معيار نمره دادن را هم عوض كرد با اين حساب دانشجوي علوم انساني اصلي ترين ابزار كارش بايد قدرت و تحليل و تفسير باشد و مهمترين كار استاد هم اين است كه روش تحليل پديده هاي اجتماعي را به دانشجو فرا بدهد و به ميزان پيشرفتش درتحليل هايش به او نمره بدهد نه اينكه اين رسم نابجا كه به قدرت حافظه و ميزان داده هاي حفظ شده نمره بدهد كه يكباره كتاب وجزوه اي 300 صفحه اي به امتحان گذارده شود و دانشجو بمانند با صدها نظريه و مفهوم كه بايد به خاطر بسپارد. درحالي كه همه آنها بايد كمكي باشد براي دست يابي به تحليلي واقع بينانه تر! گفته اند ژاپن آن زمان جهش پيدا كرد كه با قدرت تفكر بومي به سراغ علم آمريكايي ها رفت. ما نمي توانيم غربي فكر كنيم و از غربي بهره بجوييم براي مليتي ايراني و اسلامي. زماني جهش مي كنيم كه ايراني و اسلامي بيانديشم و براي بهتر انديشيدن به گفته معصوم از علمي كه حتي درچين هم باشد نگذريم. ما درعلوم انساني به تفكر نياز داريم نه حفظيات! بايد به دنبال حل مسائل بومي باشيم با راه حلي بومي! نه راه حل غربي براي مسئله بومي! بگذريم كه دربعضي رشته ها كه ديگر هم مخصوص علوم انساني هم نيست بدنبال راه حل غربي هستيم براي مشكلي غربي. يعني به قولي حماله الحطب! نگاهي داشته باشم به همين مديريت كه از روي علاقه انتخابش كرده ام براي ادامه تحصيل و اعتقاد دارم كه يكي از مشكلات اصلي كشور است بي گمان! براي مثال هر طور كه نگاه مي كنم نمي توانم هضم كنم كه مثلا دانستن قوانين كار و اتحاديه هاي كارگري در ايالات متحده به چه معناست! كه دانشجوي كارشناسي ارشد بايد يك ترم برود بر سر كلاس و آنها را فرابگيرد! ولي با هيچ يك از قوانين كشورش آشنا نشود كه در فردا روزي به عنوان كارشناس ارشد بتواند عيب و نقص هاي احتمالي آن را رفع كند. به عزيزي مي گفتم مگر نه اينكه علم غرب بر اساس تجربه و آزمون و خطا بوده است و اين همه نظريه و رد و پذيرش هاي آن ها هم شاهد اين ماجراست. پس چرا خود ما نياييم همين كار را بكنيم. كم الگوي موفق مديريتي داشته ايم. بياييم همان ها را تئوريزه كنيم. چكش كاري كنيم آنوقت است كه به مرور زمان خود را نشان مي دهد. از خواجه نصيرالدين تا شاه عباس و اميركبير مديراني بودند كه خدماتي بس عظيم به كشور كرده اند. يكبار آمده ايم مدل مديريتي آن ها را تشريح و تفحص كنيم؟ يا در مدل رهبري شده است بيايم رهبري حضرت امام را بررسي كنيم كه چطور مي شود پيرمردي 80ساله كشوري را در مقابل شديدترين بحران هاي محيطي اعم از سياسي و اقتصادي و امنيتي مديريت مي كند! وقتي آمديم اين كار را كرديم بعد بايد حواسمان باشد كه ابزار سنجشمان با غرب فرق دارد! هيچ تئوري غربي نخواهد توانست حكم اعدام سلمان رشدي را تشريح كند و البته هيچ كس نخواهد توانست شهادت را تفسير كند با چشم مادي گراي غرب! براي همين است كه مدل مديريت بچه هاي سپاه و بسيج در جنگ را هيچ جاي دنيا نمي تواني پيدا كني مگر حزب الله لبنان كه مباني ايدئولوژي يكساني دارند. حال همان پيرمرد 80ساله در حسينيه كوچكي به نام جماران نشسته باشد و بگويد بكشيد ملت ما را. ملت ما بيدارتر مي شود! با اين اوصاف بايد مشخص باشد كه شاخص علم غربي به قولي در مقابل بعضي پديده هاي ما شرقي ها به اصلاح ارور مي دهد!!! نكته ديگر در باب مديريت آنكه بسيار حرفها در مقام همان حرف جذاب است و چون به عمل مي رسد واويلاست. هميشه گفته مي شود چون به مديريت در كشور بها داده نمي شود مشكلات گريبانگير كشور است ولي من مي گويم اساتيد و بعد دانشكده مديريت در مرحله بعدي بايد خودنمادي از مديريت باشند نه اينكه خود دچار ضعف باشد! دكتري كه خود به نسخه هاي خودش عمل نمي كند نبايد توقع اعتماد كردن بيمار را داشته باشد. ما هنوز در همين دانشكده كوچك خود نمي توانيم برنامه كلاس ها و سمينارها و دفاعيه هارو طوري برنامه ريزي كنيم كه تداخل پيدا نكند آنوقت از دولت با آن دستگاه عريض و طويلش ايراد مي گيريم.اشتباه نشود سخن اشكال يك استاد و يك دانشجو نيست. مشكل ساختار حاكم بر دانشگاه است كه اجازه نمي دهد حركتي مؤثر ايجاد شود. وگرنه خيلي از اساتيد هستند كه سعي و تلاش فراواني مي كنند و با مدارك دكتري از فلان كشور پيشرفته آمده اند و نسخه ميدهند ولي عملا نسخه اي وطني پيدا نكرده اند.شايد خوشايند اساتيد نباشد ولي بايد گفت مذهبي ترين استاد هم در سر كلاس علوم انساني استادي سكولار است. حال اين چنين استادي نه مي تواند نسخه اي حتمي دهد و نه به دانشجو طريقه پيچيدن نسخه اي وطني را بياموزد! همه را هم نبايد گردن استاد و سيستم انداخت كه دانشجو هم تحركي نشان نمي دهد براي شكستن اين دور بي نتيجه!نااميد هم نبايد بود. چرا كه نسبت به چند سال پيش ديگر هم استاد و هم دانشجو به راحتي به نقد نظريه هايي مي پردازند كه وحي منزل بود و لامتغير! اين تزلل قدم اول است در راهي پر فراز و نشيب. علوم انساني است كه جهت دهنده علوم مهندسي است و توسعه ايراني و اسلامي (توسعه پايدار بومي) بدون علوم انساني بومي غيرممكن است.
19:00 - جمعه 8 مرداد 1389 / شماره : 13279 / تعداد نمایش : 43
چاپ 
ارسال به دوست